Doorgaan naar hoofdcontent

Empathie en de eend

In De Standaard van ergens vorige week schreef journalist Tom Heremans dit vrij lullige stukje naar aanleiding van een bericht over een ongeval met een eend. Hieronder vind je mijn (vooralsnog niet gepubliceerde) reactie...

In ‘Genoeg Gekwaakt’ (DS 24/4) verwoordt redacteur Tom Heremans zijn ongenoegen over een bericht van de Vogelbescherming. Toen een eend was aangereden op de weg, probeerde haar (levenslange) partner het lijkje weer op de been te krijgen en te beschermen tegen het verkeer. Dhr. Heremans vond ’t wel ‘sneu voor de eend’, maar is niet te spreken over ‘de manier waarop dat pluimvee hier vermenselijkt wordt’. Hij hekelt vervolgens het selectieve gedrag van dierenvrienden: ‘als het pluimen of een pels heeft, dan moeten we er compassie mee hebben.’ En dan raast hij nog wat verder. Antropomorfisme, inconsistentie, onmenselijkheid: de klassieke argumenten tegen dierenrechten en dierenwelzijn op een lelijk hoopje.

De dierenvrienden waarover Dhr. Heremans schrijft, geven doorgaans om meer dan enkel de aaibare soorten. De auteur lijkt het hypocriet te vinden dat GAIA niet ijvert voor de rechten van de spin. Maar zal hij, wanneer de dierenrechtenorganisatie begint met een pro-spinnencampagne, werkelijk de eerste zijn om haar te prijzen om haar consistentie?
Natuurlijk niet. Dhr. Heremans zou haar dan beschuldigen van pietluttigheid en het kiezen van de verkeerde doelen. Wanneer mensen of groepen empathie uiten voor dieren, zijn er altijd voldoende anderen die hen verwijten inconsistent te zijn, of schijnheilig, of verwijfd, of die hen vertellen dat ze niet geven om mensen, of wat dan ook. Dhr. Heremans is er mooi in geslaagd alle clichés te bundelen. Uiteraard kan hij hier en daar een punt hebben, voor sommige gevallen. Maar wat mij persoonlijk mateloos fascineert is het volgende: waarom schiet iemand als Dhr. Heremans zo in het defensief wanneer we ochod even wat zachtheid tonen naar een eend die zijn vrouwtje kwijt is? Het lijkt wel alsof de man zich wezenlijk bedreigd voelt.
Om Dhr. Heremans gerust te stellen: als hij zoekt naar een andere benadering van dieren, dan kan hij die ten overvloede aantreffen op onze planeet. Voor dieren, zo zei Schopenhauer, is de aarde de hel, en de mensen zijn hun duivels. Overdreven? Vandaag worden voor voeding alleen al jaarlijks 55 miljard dieren in doorgaans ellendige omstandigheden gekweekt en gedood. Rücksichtlos en ad libidum. Als er dan, vanwege diezelfde kwelgeest-mensen, een zeldzaam teken komt van genegenheid en compassie voor onze niet menselijke mede-aardbewoners, is dat dan niet iets wat gerespecteerd en aangemoedigd mag worden, veeleer dan belachelijk gemaakt? Een beetje ‘ver-menselijking’ kan dus geen kwaad. Integendeel.

Tobias Leenaert
De auteur is coördinator van EVA vzw (Ethisch Vegetarisch Alternatief) en eet al ruim tien jaar zelfs de lelijkste dieren niet op.

Reacties

  1. Ik vond volgende reactie er knal op (stond op 27/04 in DS):

    Genoeg gekwekt

    Het opiniestukje van Tom Heremans ('Genoeg gekwaakt', DS 24 april) is wellicht voor het grootste deel als grap bedoeld. Toch wil ik hem voor alle zekerheid geruststellen: ook voor mensen die dieren niet als emotieloze producten zien is het leven van een kind het hoogste goed. Mag ik hem in deze context een tip geven? Een paar dagen per week geen vlees eten is een heel goede zaak voor het milieu en voor de mens. Dat je er het dierenleed mee vermindert, moet je er dan maar bij nemen.

    Frederik De Grande (Gistel)

    BeantwoordenVerwijderen

Een reactie posten

anonieme reacties worden niet gepubliceerd

Populaire posts van deze blog

Flexibel vegetariër zijn?

Ik wil iets zeggen waar vele rabiate vegetariërs en veganisten misschien het vliegend sch*#!t zullen aan hebben. Het gaat over flexibele vegetariërs. Ik schrijf bewust niet "flexitariërs", want deze laatste term heeft (jammer genoeg vind ik) de betekenis gekregen van "parttime vegetariër": iemand die pakweg 3 à 4 dagen per week veggie eet en andere dagen vlees. Nee, ik heb het over vegetariërs die af en toe uitzonderingen maken. Da's moeilijk om te zeggen, want vegetariërs die af en toe uitzonderingen maken, dat zijn eigenlijk geen vegetariërs. En daarover gaat het. Als ik vroeger dergelijke bijna-vegetariërs (laat ons ze zo even noemen) tegenkwam, dacht ik altijd: hoe flauw, hoe inconsequent, hoe hypocriet. Ondertussen ben ik - terwijl ik zelf nog steeds een min of meer uitzonderingsloze veganist ben, daar niet van - van mening veranderd. Ja, ik stoor me zelfs een beetje aan de ("echte") vegetariërs die er altijd als de kippen bij zijn om van die bi

Brief aan de omnivore medemens

Vegetariërs zijn ook maar mensen, en mensen willen begrijpen en begrepen worden. Vandaar deze poging om een en ander uitgelegd te krijgen aan niet-vegetariërs. Liefste omnivore medemens, Wij vegetariërs (eigenlijk moet ik voor mezelf spreken, maar goed) kunnen u al eens op de zenuwen werken. We storen u met onze preken, we eten niet altijd op wat u ons voorschotelt, we doen lastig als we samen op restaurant willen, we vertragen alles doordat we verpakkingen willen nalezen, we reageren soms sociaal onaangepast en we doen u af en toe misschien zelfs schuldig voelen. Weet, beste medemens, dat het vegetariër-zijn in een carnivore wereld ons niet altijd even makkelijk valt en sta me toe u een kleine inkijk te geven in het hoofd van tenminste één veggie. Jawel, het vegetarische leven is niet altijd simpel. O nee, ik heb het niet over die duizenden keren dat we dezelfde vragen moeten beantwoorden (wat eet jij eigenlijk? waar haal je je eiwitten vandaan?), over dat lezen van die verpakking

Een veggie gevoel voor humor

"If I can't dance, I don't want your revolution" Het zijn de gevleugelde woorden van activiste, feministe, anarchiste Emma Goldman. Ze sprak ze tegen een collega-revolutionair, die haar gezegd had dat het niet ok was voor iemand als zij om zo te dansen. Persoonlijk heb ik niet zoveel met dansen, maar ik voel veel voor het sentiment achter bovenstaand citaat. Ik kan het best opnieuw zeggen met Goldmans eigen woorden: "I did not believe that a Cause which stood for a beautiful ideal (...) should demand the denial of life and joy." Dat geldt volgens mij voor alle sociale kwesties. Gelijk hoe erg en vreselijk de zaken zijn waartegen gevochten wordt ook zijn: humor, lachen, genot, vreugde moeten denk ik *altijd* deel uitmaken van de aanpak, moeten eigen zijn aan de mensen die verandering willen. Eigenlijk is het kinderlijk eenvoudig: wie grote verandering wil, moet grote groepen van mensen bereiken en voor zijn kar spannen. Daar zijn verschillende manieren