woensdag 2 februari 2011

Kalfke Willy

Kalfke Willy, het kalf dat de Neveneffecten in Basta al dan niet op hun barbecue gaan leggen, veroorzaakt nogal wat commotie. Voor wie niet mee is: de "Neven" nodigden de kijkers uit op een barbecue, en legden in de volgende aflevering uit dat er voor al wie bij het inschrijven voor vlees had gekozen, een stukje van Willy was gereserveerd. In De Laatste show, waar Willy live aanwezig was, werd aangekondigd dat mensen tot 24u konden stemmen voor de dood of het leven van Willy.

Wat moet je als vegetariër van zoiets denken? Het zoveelste gesol met dieren? Amusement voor de mens ten koste van een onschuldig kalf? Even my two cents...

Geen idee wat er uiteindelijk met het kalf zal gebeuren natuurlijk - de Neven zijn tot alles in staat - maar ik heb tot nog toe weinig problemen met wat ze met 't kalfje hebben uitgespookt. Integendeel. Vlees eten - en zeker het eten van mishandelde dieren - kan alleen maar blijven bestaan door onwetendheid en onzichtbaarheid. Door het vervreemden van het dier, door het loskoppelen van dier en vlees. De meeste mensen hebben nog nooit een varken of een kalfje van dichtbij gezien. Dat maakt het een heel stuk makkelijker om die dieren op te eten. Verklein de afstand, breng mens en dier bij elkaar, en het wordt alweer een stuk moeilijker.

Dat is een beetje wat in Basta gebeurt. Vlees wordt geproblematiseerd. Het eten van dieren wordt het onderwerp van debat en discussie. Er is alweer dat tikkeltje meer kans dat mensen even gaan nadenken, dat ze even Kalfke Willy zien in die biefstuk op hun bord. En dat is uiteraard altijd goed. Vlees eten (en zeker industrieel gekweekt vlees) is het gevolg van niet nadenken. Wie nadenkt over vlees, wie een boek leest als dat van Jonathan Safran Foer, die zal veel sneller geneigd zijn minder, ander of geen vlees te eten. Een *redelijk* debat over het eten van vlees - en dat zal er ooit komen, op grote schaal - kan maar heel moeilijk gewonnen worden door degene die voor vlees pleit (klinkt dit naïef? Nu nog wel).

Veel vegetariërs zijn het - zo moge blijken uit reacties op mijn en EVA's facebookpagina - niet met me eens. De Neven wordt verweten dat ze sollen met dieren, mediageil zijn, mensen laten beslissen over dood of leven (zoals in de tijd van de gladiatoren). Sommigen zien niets dan negatiefs in de reacties van de kijkers (en hun reacties op het web), die er allemaal maar mee lachen en alles hoogst onderhoudend vinden.
Ik kan me vergissen, maar ik denk dat lachen in vele gevallen een ongemakkelijk lachen is, een lachen dat voor de lacher een zuur nasmaakje heeft. Net zoals de uitlatingen à la "slachten die handel!" in vele gevallen van een stoerheid getuigen die eigenlijk een twijfel verbergt, hoe minimaal aanwezig nog ook.

Een andere vrees die geuit wordt is dat dergelijke dingen op TV tonen zou kunnen leiden tot gewenning en apathie. Pardon? Is er dan nog geen totale gewenning aan en apathie rond vlees eten dan, momenteel? Ik zie niet direct in hoe dat nog erger kan? Als iets als vlees geproblematiseerd wordt, dan bestaat tenminste de kans dat sommige mensen het niet als normaal aanvaarden en er niet langer apathisch tegenover gaan staan.

Wat zal er met Kalfke Willy gebeuren? Wat doen de Neven? Hoe zal er gestemd worden? Ik zie Willy natuurlijk liever gered, maar zelfs als hij op de barbecue belandt, dan nog zullen zijn leven en dood zinvoller geweest zijn dat dat van bijna eender welk ander landbouwdier.




16 opmerkingen:

  1. 1 doordenker: zonder vleeseters zou er van Kalfje Willy geen sprake zijn. Het kweken van dieren voor de vleesproduktie heeft geen enkele reden van bestaan zonder carnivoren. Als we dus allemaal vegetariër worden (iets dat ik om diverse redenen alleen maar zou toejuichen, al ben ik het zelf maar deeltijds) zouden er gewoon veel minder dieren rondlopen.

    Mensen die vegetarisch zijn uit dierenliefde maken soms onbewust de veronderstelling dat die dieren dankzij hen niet meer geslacht worden. De eigenlijke keuze is: een geslacht dier of geen dier.

    We kunnen kalfje Willy dus nu wel laten leven. Maar als we vegetariër worden zullen er dus enkel nog 'melkkalfjes' rondlopen. En als we veganist worden, dan zien we enkel nog kalfjes Willys op de kinderboerderij en in de zoo..

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Dit vind ik een aangename en genuanceerde reactie. Wat er ook gebeurt met het beestje, mensen hebben er nu medelijden mee, vinden het schattig, beseffen dat het een dier is, en niet alleen een lapje vlees. Hopelijk blijft dit besef lang genoeg hangen om sommigen te doen overstappen naar een vegetarisch dieet.

    BeantwoordenVerwijderen
  3. Pffff, moeilijk en vermoeiend om altijd reacties te zoeken op steeds weer nieuwe stellingen en situaties ... ik ben zó overtuigd van het feit dat het eten van vlees ethisch compleet onverantwoord is dat dit argument an sich moet volstaan. Alle andere argumenten zijn gewoon overbodig. Ter staving het 332 blz tellende boek "Het dierendebacle" van Stijn Bruers. De eerste die mij een zinvol tegenargument kan bezorgen mag me dat altijd even mailen (adres op de redactie).

    BeantwoordenVerwijderen
  4. Ben ik helemaal mee eens, alleen één bedenking, ik vraag me wel af in hoeverre mensen de lijn gaan doortrekken en de link gaan leggen naar de biefstuk op hun bord en alle dieren in de bio-industrie die daarvoor moeten lijden en sterven. Onbekend maakt onbemind, dié dieren zien ze niet, dat kalfke Willy wel... Maar ik hoop natuurlijk dat ik nu te pessimistisch ben...

    BeantwoordenVerwijderen
  5. zeg maar vee-industrie hoor, bio-industrie is een te rooskleurige term, het zou eerder morte-industrie moeten zijn dan ;)
    Verder in heel grote mate akkoord met Tobias (ben aan het stoppen met geheel akkoord te gaan met iemand, zelfs met mezelf ;)

    BeantwoordenVerwijderen
  6. Ik heb de uitzending met mijn drie tieners gekeken en vond het goed om eens te zien echt hoe schattig zo'n kalfje wel is, en geconfronteerd te zijn met het directe link naar het vlees daarvan. Want inderdaad, ze vergeten te gemakkelijk die link te maken als ze zin hebben in vlees...

    BeantwoordenVerwijderen
  7. Vlees eten is helemaal niet ethisch onverantwoord... . Alle carnivoren of omnivoren (waarvan mensen deel uit maken) eten vlees. Uit vlees halen wij proteïnen en andere bouwstoffen om te functioneren. Die kan je dan natuurlijk halen uit vleesvervangers zoals tofu, seitan,... . De impact die de eventuele massaproductie van die vleesvervangers echter zou hebben op het milieu, zou even decadent zijn als de ecologische voetafdruk die vleesproductie ons nu bezorgt. Soja wordt in België niet gekweekt en moet dus worden geïmporteerd uit de VS, Zuid-Amerika of Azië. Stel je maar eens voor hoe de wereld er zou uitzien als wij dit massaal moeten gaan invoeren. Logistiek is niet goedkoop en zéker niet milieuvriendelijk. Het lijkt natuurlijk wel een pak ethischer omdat er op korte termijn niemand gaat sterven, maar we gaan er wel nog sneller voor zorgen dat de wereld beetje bij beetje naar de vaantjes gaat. Hoe je het draait of keert, op deze wereld zijn wij met te veel, veel te veel. Vleesproductie gaat niet stoppen. Maar het is wel aan de politici om de mensen op te voeden en ervoor te zorgen dat de gruwelijke dierenmishandelingen stoppen! Moeten alle mensen vegetariër worden? Nee, dat kan niet. Maar je kan wel mensen sensibiliseren en ervoor zorgen dat ze geen vlees eten dat afkomstig is van dieren die hebben geleden. En ik denk dat dat het plannetje is van Neveneffecten

    BeantwoordenVerwijderen
  8. @Anoniem

    Peulvruchten en noten vormen een uitstekende bron van proteïnen, dus niet alleen soja - er zijn heus ook veganisten met een soja-allergie. Bovendien zou het ongezond zijn om elke dag tofu te eten.
    Meer nog, meer dan de helf van de soja die verbouwd, is bestemd om dieren in de veeteelt te voederen.

    An.

    BeantwoordenVerwijderen
  9. Mooie tekst. Goed als basis voor een discussie. Ik ben bv. niet eens met het stuk van het verkleinen van de afstand tussen mens en dier, dat dit zou leiden tot meer vegetariërs. Als we naar onze geschiedenis kijken, waren er vroeger amper/geen vegetariërs terwijl iedereen wél zijn eigen dieren/kippen slachtte.

    De entfremdung-theorie in combinatie met Maslowpiramide is op zijn plaats om een antwoord te geven, waarom er nu wél meer vegetariërs zijn. Enerzijds zijn basisbehoeftes vervuld en zoeken mensen zelfvervulling op hogere niveaus. Door de vervreemding tussen vlees en dier, zijn (veel) mensen dieren ook anders gaan zien. In plaats van ze als nutsproducten te zien, zien ze hen als die lieve dieren in de wei. Het vlees is gewoon vlees. De twee zijn van elkander zo ver gaan staan, dat vele mensen met hun kinderen naar de kinderboerderij gaan en laten rijden op de pony's in de kermis zonder ze te associëren met hun product uit de winkel.

    Door deze afstand is er dus ruimte gekomen om te doen aan zelfreflectie omdat de primaire behoefte uit de piramide van Maslow was voldaan. We kregen de ruimte om aan reflectie te doen en door de entfremdung kunnen we de moraliteit van onze daden objectief beoordelen.

    Het stuk van de neveneffecten kan zeker geen impact hebben, als ieder nog zijn eigen dieren slachtte hoor. Want dan is dat proces immers nog een onderdeel van onze dagelijkse rituelen. Het slachtritueel is nu van ons entfremdungt en geeft ons ruimte tot kritische zelfreflectie.

    Just my two cents :-)

    BeantwoordenVerwijderen
  10. @anoniem: als je bereid zou zijn het boek 'het dierendebacle' even te lezen, zal je merken dat je argumentatie volledig onderuit gehaald kan worden - ze staat zelfs letterlijk vermeld, naast 99 andere veelgebruikte argumenten. Succes!

    BeantwoordenVerwijderen
  11. @ Anoniem (bovenste)
    Kun je mij eens uitleggen hoe volgens jou een massale productie van tofu en seitan en andere plantaardige proteïnebronnen, een hogere ecologische voetafdruk kan hebben dan het kweken van een veelheid van soja en granen om aan het vee te voederen, ipv ze meteen voor de mensen te laten verwerken als tofu en seitan ed? + de extra grond die nodig is voor het houden van vee, het water voor en transport van vee, antibiotica... Zie ik toch echt niet in hoe je zo'n bewering kunt doen?
    Dat we met veel te veel zijn, heb je dan weer helemaal gelijk in, maar dat is nu eenmaal het feit en dat kunnen we niet in 1 2 3 veranderen, dus zijn we ook genoodzaakt om onze manier van leven en consumeren aan te passen aan die grote bevolking.

    BeantwoordenVerwijderen
  12. Ik vond het mooi, mensen bewustmaken dat dat zacht lapje kalfsvlees komt van dat schattig beestje. Maar als ze hem écht dooddoen (want zoals je zegt kan je van de Neven alles verwachten), dan ga ik er toch niet meer mee kunnen lachen vrees ik.

    BeantwoordenVerwijderen
  13. @ Josie, maar wat zou er erger zijn aan zijn dood dan aan die van al die dieren die nu in de vleesindustrie moeten sterven?

    BeantwoordenVerwijderen
  14. Kun je mij eens uitleggen hoe volgens jou een massale productie van tofu en seitan en andere plantaardige proteïnebronnen, een hogere ecologische voetafdruk

    BeantwoordenVerwijderen

anonieme reacties worden niet gepubliceerd