donderdag 11 juni 2015

Genoeg geslacht: de toekomst is plantaardig

Een kreupel varken dat bruut behandeld wordt door een individu in een slachthuis in Zele is nieuws. Dat zoiets zoveel aandacht krijgt, is positief, maar ergens ook eigenaardig te noemen. Er zijn in Vlaanderen zo’n zes miljoen varkens - evenveel als Vlamingen. Dagelijks worden bij ons meer dan dertig duizend van deze dieren naar de slachtbank gebracht.



Hoewel nog steeds slechts een paar procent van onze bevolking vegetariër is, zijn de meeste mensen het erover eens dat dieren “een goed leven” moeten krijgen en goed behandeld moeten worden voor ze gedood worden. Wat dat goede leven dan wel moet inhouden en of het voor dieren in de intensieve veeteelt wel bestaat, is nog maar de vraag. Maar feit is dat ongeveer iedereen die meent dat we varkens, koeien en kippen zo weinig mogelijk leed moet berokkenen, doorgaans toch in eender welke supermarket vlees koopt en in eender welk restaurant vlees eet.

Wanneer gevallen van dierenmishandeling in de vleesindustrie naar buiten komen, is de sector er altijd als de kippen bij om erop te wijzen dat het om uitzonderingen gaat. Dat was ook het geval bij de undercoverbeelden die BiteBack wereldkundig maakte. Zelfs als dat waar zou zijn, dan nog maakt dat weinig uit, want dierenleed is structureel. Varkens zitten hun hele leven in kleine hokken op betonnen vloeren. De meesten van hen voelen pas voor het eerst de buitenlucht als ze onderweg zijn naar het slachthuis. Deze nieuwsgierige dieren die intelligenter zijn dan honden, kennen in de zes maanden dat ze leven vooral verveling en frustratie. Natuurlijk gedrag zoals woelen in de grond, zonnebaden en modderbaden nemen, zitten er voor hen niet in.

De gevoeligheid voor dierenwelzijn onder de bevolking blijft groeien - wat ook wordt bevestigd door een heel recente enquete van GAIA. De duurzaamheidsproblemen van vleesconsumptie worden hoe langer hoe meer bekend. En een gezond imago heeft vlees ondertussen al een tijdje niet meer. Het vlees-establishment in ons land moet de bui ondertussen stilaan voelen hangen, maar blijft voorlopig vastklampen aan oude oplossingen. Minister van landbouw Borsus (bekend van zijn “negen goede redenen om vlees te eten”) zit in China Belgisch varkensvlees te versjacheren (terwijl wij hier met de mest blijven zitten) en de sector blijft proberen de stagnerende vleesconsumptie in ons op te krikken door varkensvlees via gesubsidieerde televisiespots door de strot van elke Vlaming te duwen.

Als burger en consument hoeven we echter niet te wachten tot het onvermijdelijke moment dat de hele maatschappij, inclusief onze overheid, tot de conclusie komt dat dit systeem geen toekomst heeft. We kunnen vandaag neen zeggen tegen vlees en ja zeggen tegen de overvloed aan plantaardige producten en de alternatieven die steeds beter en breder beschikbaar worden. We kunnen beslissen dat het genoeg geweest is, en de kookpot in eigen handen nemen, nieuwe smaken leren kennen en op restaurant het vegetarische gerecht bestellen. Wie dat nog niet helemaal ziet zitten maar alvast stappen wil ondernemen, kan beginnen op donderdag veggiedag. En EVA is er om te helpen, met honderden plantaardige recepten, restauranttips, en een community.

Er is een wisselwerking tussen consument en producent, tussen vraag en aanbod. Hoe meer mensen vleesverminderaar of vegetariër worden, hoe interessanter de markt wordt voor fabrikanten. En naarmate zij meer en meer producten lanceren, wordt het dan weer makkelijker voor consumenten om meer en meer vegetarisch te eten.

In beide richtingen begint een stroomversnelling op gang te komen. Neem Duitsland. Pas gepubliceerd onderzoek toont aan dat al vijftien procent van de jongeren tussen 16 en 24 zich vegetariër noemt. En er zijn in hetzelfde land ondertussen al tientallen vleesbedrijven (jawel) die druk in de weer zijn met vegetarische productie. De grote slager Rügenwalder Mühle heeft een heus vegetarisch offensief ingezet, en Tonnies, Duitslands grootste vleesproducent, wil dit jaar een vegetarische productlijn op de markt brengen. In Nederland is onderzoeker Mark Post bezig met het produceren van artificieel vlees, met onder meer geld van Google. In de Verenigde Staten is er de ene na de andere startup die, gesteund door grote risico-entrepreneurs zoals Bill Gates, op zoek gaat naar de ideale vleesvervanger.

Het is een kwestie van tijd voor het kantelpunt eraan komt, wanneer vlees iets van gisteren zal zijn. De toekomst is plantaardig. Jij kan er vandaag al deel van uitmaken.