maandag 14 april 2014

Bullshit detector

Het ene dier strelen we, het andere dier eten we of (dragen we, in de vorm van schoenen of een handtas). Het is de befaamde vleesparadox. Er zijn al vele artikels en boeken over geschreven. Melanie Joy's why we love dogs eat pigs and wear cows, bijvoorbeeld. Of Hal Herzogs Some we love, some we hate, some we eat

Maar niet allen in ons gedrag, maar ook in ons denken rond dieren zit een grote vleesparadox. Een voorbeeld vond ik in het editoriaal in Knack Weekend van enige tijd geleden (nov. 213), van hoofredacteur Lene Kemps. De column heette de hamvraag, en mevrouw Kemps schrijft over - jawel - de vleesparadox. Leuk, in elk geval, dat ze die aanhaalt, in een mainstream magazine. Ze heeft het over schrijvers  als John Berger, Michael Pollan en Jonathan Saffran Foer, behandelt een paar argumenten, zegt dat ze "een tikje jaloers is op de morele discipline van en helderheid van een vegetariër"... Kortom, ze geeft blijk van een zekere belezenheid, capaciteit tot helder denken, moreel besef, enzovoort. Maar dan - en hier is de paradox - eindigt ze, zoals zoveel mensen doen, met een of andere pijnlijk lege platitude. "Haar boerenverstand" vertelt haar namelijk dat "dieren er zijn om opgegeten te worden, om eieren of melk te leveren."

Ik ga zelfs geen poging doen om te duiden hoe onzinnig, arbitrair en ongegrond een dergelijk non-argument wel is. Feit is dat paradoxaal genoeg schrandere mensen plots de grootste onzin uitkramen wanneer het gaat om het rechtvaardigen van dieren eten. 

Nadat bij mij begon te dagen dat ik eigenlijk vegetariër moest zijn, had ik nog tien jaar nodig om dat idee in de praktijk om te zetten. Ik had het moeilijk, omdat ik graag vlees at. Ik begrijp dus dat zo'n transitie niet voor iedereen evident is, dat we verknocht zijn aan onze biefstuk of kotelet. Ik begrijp dat mensen niet meteen veranderen, en ik verwacht het ook niet (al zou ik het leuk vinden als ze sneller waren dan ik). Maar als we tenminste, wanneer we nadenken en argumenteren over al dan niet vlees eten, onze eigen bullshit detector iets scherper zouden kunnen afstellen, 't zou al heel wat zijn.