zaterdag 18 januari 2014

Vlees: doet de kleur ertoe?

Dit stuk verscheen in De Standaard van 18 jan 2014 onder de titel "Eet je rood of eet je wit..."

Rood vlees moet met mate, zo stond afgelopen week te lezen in ongeveer alle media. Het is een conclusie die het Wereld Kanker Onderzoek Fonds al een paar jaar geleden maakte, en die nu blijkbaar officieel overgenomen wordt door de Hoge Gezondheidsraad. Dat rood (en verwerkt) vlees zijn impact op de gezondheid niet mist, is ondertussen vrij duidelijk. Ik stel me alleen de vraag:  doet de kleur er werkelijk zoveel toe?



Rood vlees, dat is alles behalve gevogelte en vis. Kippenboeren (en viswinkel-uitbaters) zijn voorstander van een massale switch, maar ook gevogelte heeft zijn eigen gezondheidsproblemen - veel van dat vlees blijkt met vervelende bacteria besmet. Maar sta me toe om er ook even de factor dieren bij te halen. Een gemiddelde Vlaming eet in zijn leven aan rood vlees: 42 volledige varkens, 5 koeien, 7 schapen, 24 konijnen en ander wild, en een derde van een paard. Samen nog geen honderd dieren. Aan wit vlees: bijna 900 kippen, 43 kalkoenen, en 800 vissen. Om evenveel wit vlees te voorzien als één koe voorziet, heb je een bijna 200 kippen nodig (ontdek zelf hoeveel dieren je eet of spaart met EVA's dierenteller)

En een kip, ziet u, is ook maar een dier. In België slachten we er per jaar zo’n driehonderd miljoen. Daarvan zit 98% op bedrijven van tien duizend dieren of meer. Intensieve massaproductie dus. In een parodiërend reclamespotje noemt de Nederlandse organisatie Wakker Dier kip “het meest mishandelde stukje vlees” en vertelt ze de consument dat een kip nooit zoveel plaats had …als bij jou in de oven.

Is vis een alternatief?  Gezonder dan rood vlees misschien (vergeet echter antibiotica en zware metalen niet), maar voor de vis zelf minder interessant. Kweekvissen hebben sowieso geen comfortabel leven, maar ook bij wild gevangen vissen zijn er problemen. Zij worden levend ingevroren of gevild, of sterven door verstikking: een doodstrijd die tientallen minuten tot - bij schol en tong - vier uur kan duren.

Onze voeding heeft een integrale benadering nodig. Goede voeding is - naast lekker en betaalbaar - gezond, duurzaam, en eerlijk tegenover mens en dier. Ja, misschien zijn kip en vis minder ongezond en minder milieuonvriendelijk dan koe of varken. Maar als zij tevens de dieren zijn waarvan we de grootste aantallen nodig hebben, en als zij een ellendig leven lijden of een pijnlijke dood sterven, willen we daar dan massaal naar overschakelen?

Dieren eten - rood of wit - hoeft niet. Onder de vele voordelen van vegetarisch eten: je bord ziet er veel kleurrijker uit, en de toekomst van zowel je lijf als de kippen is plots een heel stuk rooskleuriger.