zondag 5 januari 2014

Een beetje compassie voor Beyoncé alstublieft

Beyoncé en haar vriendje Jay-Z hebben een vegan "kuur" (een "cleanse") van 21 dagen gevolgd. Wat mij betreft: goede reclame om veganisme verder te mainstreamen. Toch stootte ik online op veel negatieve reacties vanuit de veggie- en dierenrechtenhoek.

De duidelijkste illustratie daarvan vond ik in een Amerikaans artikel op onegreenplanet.com. De auteur, een 23 jarige vrouw, is niet verrast dat Beyoncé gesignaleerd werd in een gewoon restaurant waar ze kreeft bestelde. Beyoncé zou het immers allemaal niet om de juiste redenen (namelijk: mededogen) doen.

Ik ga even voorbij aan het feit dat Beyoncé en Jay-Z nooit gezegd hebben dat ze veganisten gingen worden. Ze hebben, voor zover ik weet, hun engagement van 21 dagen volgehouden. Maar tot daar de celebrity gossip.



De auteur van het artikel gaat uit van heel wat aannames. Ze neemt aan dat ze weet waarom Beyoncé en partner begonnen aan die kuur, en waarom ze nu stopten, waarom ze naar dat restaurant gegaan zijn, enzovoort. En ze neemt aan dat dat allemaal voor de "verkeerde" redenen was. Nu zijn er duidelijk wel enige indicaties dat het koppel misschien wel wat speciaal wou doen, aandacht wou trekken enzovoort (hoewel je je kan afvragen of ze daar tekort aan hebben), maar dat zijn op zich geen voldoende redenen om aan te nemen dat we alles weten wat er te weten is. Zoals iemand me onlangs zei: misschien moeten we naast "slow food" en slow everything ook eens beginnen denken aan "slow opinion".

Ten tweede, en belangrijker: de auteur veroordeelt Beyoncé en Jay-Z omdat ze niet om de juiste redenen (ethische redenen) vegan eten, en omdat ze niet verder gaan dan voeding (Beyoncé draagt bont en droeg dat ook tijdens haar kuur). Als je vegetariër/veganist wordt, zo luidt het, moet het om de dieren zijn. En vandaar is veganisme dan ook meer dan een voedingswijze: je vermijdt dierenleed, niet enkel via je voeding, maar in je hele levensstijl, die gebaseerd moet zijn op mededogen en niets anders (zeker niet op trendy willen zijn, of gezondheidsissues, of wat dan ook).

Ik denk dat dit een redenering is die weinig zoden aan de veggiedijk zet:

Als iemand die zelf veganist werd - en het nog steeds is - om in de eerste plaats de dieren, begrijp ik natuurlijk wat de auteur bedoelt. We vinden het geweldig als mensen empathie kunnen opbrengen voor het leed van (landbouw)dieren, we willen dat ze compassie voelen, en dat ze om déze redenen geen dierlijke producten consumeren. Maar kunnen we even stilstaan en nadenken over hoe we dat willen bereiken?

Mensen kunnen de weg naar vegetarisme/veganisme en mededogen aanvatten voor andere redenen dan... veganisme en mededogen. Ze kunnen beginnen met vegetarisch eten vanuit peer pressure, om gezondheidsoverwegingen, omdat ze niet graag vlees eten, om weet ik veel wat voor redenen. Maar het belangrijkste is dat, eens ze op weg zijn, ze zich realiseren dat plantaardig eten lekkerder, makkelijker en haalbaarder is dan ze dachten, en dat op die manier ook hun weerstand tegenover de hele dierenrechtenfilosofie begint af te brokkelen. Hun hart en geest kunnen zich openen voor de ethische argumenten, nu er veel minder is dat hen tegenhoudt.

Belangrijk is dan dat mensen in elke stap aangemoedigd worden, hoe klein die ook is, en voor welke reden hij ook genomen wordt. We veranderen sneller door aanmoediging dan door veroordeling.

Bijna niemand van ons arriveert op het eindpunt (wat dat ook moge zijn) met één enkele stap. Ieder van ons heeft blinde vlekken, ieder van ons heeft dingen te leren. Geduld, begrip, en compassie, zowel voor onszelf als voor anderen, kunnen ons het beste vooruit helpen.

PS: Als ik veroordelend was ten opzichte van veroordelers, dan moet dat maar helpen om mijn punt te bewijzen :-)