vrijdag 27 december 2013

Op de wereld geworpen

Hoe zou het voelen om geboren te worden zonder iemand in de buurt die om je geeft?

Sommige gevoelens kun je beter verwoorden... in het Duits.

De Duitse filosoof Martin Heidegger vond ooit het woord “Geworfenheit” uit. Letterlijk: het geworpen zijn (thrownness, in het Engels). Het is een perceptie van hoe de mens op aarde terechtkomt: we worden hier als het ware gegooid. We zijn hier plots, zonder te weten wat of hoe of waarom. Het is alsof je eensklaps neergekwakt wordt op deze planeet, verdwaasd rond je heen kijkt, en dan je eigen weg moet zoeken.

Gelukkig krijgen de meesten van ons van meet af aan heel wat steun, en valt dat in zekere zin nog mee met die "geworpenheid". We worden (tenminste in het westen) doorgaans geboren in comfortabele en hygiënische omstandigheden, we vinden ons omringd door de warmte van een gezin, maar bovenal: er is een moeder die het allerbeste met ons voorheeft en bij wie we ons van het eerste moment veilig voelen.

Hoewel Heidegger daar misschien niet stil bij heeft gestaan, is het begrip Geworfenheit in zekere zin (zoals ik het hier interpreteer) nog meer van toepassing op pasgeboren dieren in de landbouw. Zij hebben wel een moeder, maar in vele gevallen is die maar een fractie van een moment in hun leven aanwezig. Kuikens zullen hun moeder zelfs nooit zien. Kalfjes en andere zoogdieren worden er onmiddellijk van gescheiden.

Natuurlijk mogen we niet zomaar alle menselijke gevoelens projecteren op dieren, die die gevoelens misschien niet kennen of niet in die mate beleven. Maar evenzeer moeten we er ons voor hoeden om dieren niet teveel gevoelens te ontzeggen. Het lijkt voor zich te spreken dat de ouder-kind band ook bij niet-menselijke dieren een basisgegeven is - met alle instincten en emoties die daarbij horen.

We kunnen voorlopig niet in dieren hun hoofd kijken (we kunnen zelfs niet in andere mensen hun hoofd kijken), maar met een beetje gezond verstand en empathie, en met behulp van deze foto's, kan je je wel een beeld vormen van hoe het moet voelen om zo op aarde geworpen te worden...

   (http://www.janvanijken.com/)





(deze laatste afbeelding toont individuele kalverboxen in de Amerikaanse staat Oregon. Elke box bevat een individueel kalfje, dat zijn moeder na de geboorte nooit meer gezien heeft.)