donderdag 20 september 2012

Melkslogans

Eergisteren verstuurde EVA een persbericht rond haar website www.melkmoetniet.be, mede in het kader van de huidige polemiek rond de consumptie van melk. De kern van de inhoud van die site is wat het webadres zegt: dat melk niet moet. Niet dat melk niet mag. We willen de consument duidelijk maken dat calcium en de andere nutriënten in zuivelproducten ook uit andere voedingsbronnen gehaald kunnen worden - net zoals een miljoenen mensen ter wereld dat doen (het grootste deel van de wereldbevolking is lactose-intolerant en kan melk niet verteren zonder vervelende nevenwerkingen).

In een bericht op VILT lezen we de reactie van VLAM daarop. VLAM is de organisatie die met steun van de Vlaamse overheid instaat voor de marketing van Vlaamse landbouw- en visserijproducten, en ze is verantwoordelijk voor de vlees- en melkspotjes op de VRT, die nog steeds worden uitgezonden als "mededeling van openbaar nut".

In het bericht laat VLAM het volgende weten: “Wij volgen de mediacommotie rond een aantal basisproducten van onze voeding nauwgezet op en betreuren het gebrek aan diepgang en wetenschappelijke nauwkeurigheid in de discussie en de berichtgeving. Een complex thema als voeding moet met meer objectiviteit benaderd worden. Polemische, oppervlakkige en eenzijdige berichtgeving brengt het publiek niets bij en draagt niet bij tot een gezondere levensstijl, integendeel."
Daar ben ik het helemaal mee eens. Met EVA's bijdrage aan het melkdebat willen we net voorbijgaan aan het sloganeske en het voor de hand liggende, en wat licht laten schijnen op een aantal andere, minder bekende aspecten van zuivelproductie en consumptie. Het pleidooi van VLAM voor degelijke berichtgeving is meteen een mooi argument om de bevolking niet te bombarderen met oppervlakkige en eenzijdige reclamespotjes rond melk of vlees. Volgens VLAM zijn deze gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek en aanbevelingen. Maar als dat wetenschappelijk onderzoek aantoont dat wij zestig procent te veel producten uit de eiwitgroep eten (vlees, vis, eieren en een beetje vervangproducten) in vergelijking met die aanbevelingen, waar is dan de wetenschappelijke basis voor die spotjes? Waar is de wetenschappelijke basis om nog méér vlees aan te prijzen? Sloganesk dus, en niet meer dan marketing, laat ons wel wezen.

Met melk zou het iets anders kunnen liggen, aangezien de aanbevelingen voor melkconsumptie op het eerste gezicht niet lijken gevolgd te worden. Probleem is een beetje dat er eigenlijk helemaal geen aanbevelingen voor melk - het concrete product an sich - moeten zijn, wel voor calcium of eventueel andere nutriënten die, naast beweging, belangrijk zijn voor sterke botten. Melk moet niet, calcium (en magnesium, vitamine D, beweging...) wel. Grote onzekerheden zijn hier hoeveel calcium we precies nodig hebben (de aanbevelingen lopen nogal uiteen in verschillende landen) en of melk drinken uberhaupt beschermt tegen botbreuk.

Verder lezen we dat VLAM er niet over te spreken is dat melk verengd wordt tot een leverancier van calcium. Hoe ironisch, want dit komt van een organisatie en sector die al jarenlang bezig is met het omgekeerde: de calciumbronnen te verengen tot melk. VLAM zegt vandaag: "Met de campagne ‘Melk en je kan tegen een stootje’ willen we ons niet beperken tot botsterkte en botbreuken. Melk en andere zuivelproducten hebben veel meer in zich dan dat en dat mag best wat meer benadrukt worden”, luidt het. Dat klinkt me nogal opportunistisch in de oren: er wordt over andere troeven dan botsterkte en botbreuken gepraat, nu de claims voor het beschermende effect van melkconsumptie tegen botbreuken niet meer hardgemaakt kunnen worden. (zie een opsomming van een aantal grote studies).


Er zijn heel terecht punten te maken over melkconsumptie en zeker over de reclame die rond zuivel wordt gemaakt, en de implicatie van de gezondheidssector daarin. Jammer dat deze kritische punten, en de instanties die ze uiten, onmiddellijk beschuldigd worden van onwetenschappelijkheid en simplifiëring. Melk verdient een degelijk debat.