dinsdag 17 juli 2012

De laatste legbatterij

Zoals in vele landen zaten tot voor kort ook in België de meeste legkippen in batterijkooien. Die zijn eindelijk, definitief en effectief verboden (wegens niet diervriendelijk) vanaf eind juli 2012 (na een lange overgangs- en gedoogperiode). De overstap naar nieuwe systemen (zoals verrijkte kooien, scharrelstallen of stallen met vrije uitloop) vereist extra investeringen van de kippenboer, en niet iedereen is bereid die te doen. Dergelijke mensen houden er dan gewoon mee op. Maar wat met de kippen? Hun eieren moeten na 1 augustus gewoon vernietigd worden, dus er is geen reden om hen te houden. De boer moet er dan massaal vanaf...

Vorige zaterdagnamiddag reden we naar vermoedelijk een van de laatste legbatterijen in België, voor een soort “opruimactie”. Solden zijn het hier echter niet: terwijl zo’n afgedankte kippen in het slachthuis 10 eurocent per dier opbrengen, worden ze hier bij wijze van spreken tegen woekerprijzen verkocht: mensen die kippen willen opvangen moeten tot anderhalve euro betalen - nog steeds niet veel voor een dierenleven, maar zo’n 1500% meer dan wat ze commercieel waard zijn dus.
Reddingsacties zoals deze, die spontaan op touw gezet worden wanneer een legbatterij de deuren definitief zal sluiten, bewijzen dat er voldoende mensen zijn die een hart hebben voor deze erbarmelijke schepseltjes. Hoewel... Tot onze verbazing was niet iedereen daar in de rij aan het wachten met dezelfde bedoelingen. Twee vrouwen waren aan het bespreken hoe kip het best klaargemaakt wordt. En blijkbaar waren ook restaurateurs van de partij om goedkoop vlees op de kop te tikken. Ook amusementsparken met roofdieren zoals krokodillen weten de legbatterijen te vinden om de magen van hun publiekstrekkers te vullen.

Gelukkig hebben de meeste mensen in de rij voor zover we kunnen zien en horen wel kipvriendelijke bedoelingen. Wanneer de eerste dieren in bakken de batterij uitgedragen worden, is het even schrikken. Iedereen weet dat een batterijkip niet makkelijk een schoonheidswedstrijd zal winnen, maar deze dieren zijn er nog erger aan toe dan verwacht. In de batterijen veranderen gezonde hennen van 4,5 maand oud op nog geen negen maanden tijd in kale scharminkels met een gezwollen buik en bloedarmoede. Niet alle dieren overleven trouwens die negen maand, en zelfs in scharrelkippenbedrijven rekent men op een uitval van vijftien procent. Wanneer af en toe een kip opduikt met opvallend veel pluimen is dat omdat de meeste van haar celgenootjes vrij vroeg gestorven zijn en zij op die manier meer plaats kreeg. Ook de vele antibiotica die de kippen via het voer toegediend krijgen, dragen ertoe bij dat ze de abominabele omstandigheden toch lang genoeg kunnen uitzitten. Het plotse wegvallen ervan zal sommigen misschien fataal worden. Voor de dieren die overleven zal het een paar maanden duren voor ze er weer als ‘echte’ kippen uitzien en het zal nog langer duren eer ze vertrouwen krijgen in mensen en niet meer gaan opvliegen en krijsen wanneer mensen in de buurt zijn. Maar met goede voeding, echt zonlicht, een zandbadje en een beetje aandacht is er veel kans dat het uiteindelijk goedkomt.

Het wachten in de rij duurt ons iets te lang en we besluiten dus mee te helpen om de kratten naar buiten te dragen. Op die manier kunnen we de batterij eens met onze eigen ogen zien. En meteen vraag je je af hoe mensen zoiets konden uitvinden en hoe dit kan bestaan. Het antwoord moet zijn: vooral doordat dergelijke toestanden voor de meeste mensen onzichtbaar zijn. Want bij de aanblik van deze donkere stallen met hun duizenden ellendige bewoners zegt ieder weldenkend mens: nee, dit gaat te ver. De piepkleine kooien vormen eindeloze rijen in verschillende etages. De hennen kunnen er nauwelijks in bewegen en staan er continu op draadgaas. Opdat ze nog meer eieren zouden leggen, wordt hun dag en nachtritme gemanipuleerd met kunstlicht.
Gelukkig dat dit verbod er is. Niet enkel voor de kippen: ook voor ons mensen. De legbatterij is een systeem beneden onze waardigheid. Als we in de toekomst foto’s zullen zien, zullen we ons afvragen hoe wie ze in hemelsnaam ooit goedkeurde.

Wanneer we aan de beurt zijn en moeten zeggen hoeveel kippen met ons meegaan, valt onze blik op de dieren die nog in de kooien zitten in het begin van de stal. Deze zullen niet aan de beurt komen vandaag en eindigen hoogstwaarschijnlijk in het slachthuis. Er zijn er eenvoudigweg te veel.
Alles moet snel gaan en de dieren worden ruwweg in kratten en dozen gepropt. We hopen dat er geen zijn die breuken oplopen, en laten ze in de auto uit de dozen - ze zaten te dicht op elkaar gepakt en er was kans dat sommigen zelfs de autorit niet zouden overleven. 36 leghennen in onze auto zorgen voor een minder aangename geur, maar dat is maar een klein ongemak.

Na een behandeling tegen parasieten en het knippen van de nageltjes mogen de dieren thuis hun eerste pasjes zetten. Alles is nieuw en de schriele zombies beginnen vrij snel stuk voor stuk te ontwaken en te ontdekken hoe de wereld echt is. Een beetje scharrelen in de aarde, met de bek op verkenning gaan, stro oppikken voor een nest, allemaal dingen die ze nooit eerder gedaan hebben. 
De volgende morgen horen we ze gezellig kakelen. Zijn ze plannen aan het maken voor hun nieuwe leven?
Bekijk meer foto's