vrijdag 9 maart 2012

Inzetten op vleesvervangers

Ik wil het nog eens hebben over vleesvervangers. Laat ons eerst een paar dingen uit de weg hebben:
- ja, "vleesvervanger" is geen goede naam, want hij suggereert dat je vlees nodig hebt ("vleesvergeter" is bijvoobeeld leuker)
- nee, vleesvervangers zijn niet noodzakelijk voor de gezondheid
- nee, vleesvervangers zijn niet altijd gezond, ze zijn verwerkt, zijn zeker geen vervangers van verse groenten, enz.
- nee, vleesvervanges zijn niet altijd milieuvriendelijker dan vlees
- ja, vele vegetariërs zijn niet op zoek naar producten die zo hard op vlees lijken, dankuwel

Dergelijke bedenkingen over vleesvervangers zijn zeer valabel. Maar even over de andere kant. Zelf zal ik altijd de eerste zijn om een nieuwe vleesvervanger te proberen. Ik vind ze interessant, vaak lekker, en ik heb graag een goede bite of textuur. Voor mij geen probleem als ze op vlees lijken of aan vlees doen denken. Dat is misschien omdat ik altijd heel graag vlees gegeten heb. Soit, dat is allemaal puur persoonlijk.

Mij gaat het in de eerste plaats om het volgende:
Jaarlijks worden 60 miljard dieren gedood voor voedsel (ze leefden overigens in het overgrote deel van de gevallen in de intensieve veeteelt, in allesbehalve diervriendelijke omstandigheden). Uit die 60 miljard dieren worden weet ik veel hoeveel porties vlees gehaald. Mij is het erom te doen dat zoveel mogelijk van die vleesmaaltijden vervangen worden door vegetarische maaltijden, en dat de vraag om dieren te kweken en te doden dus zoveel mogelijk vermindert.

Hoe doe je dat? In de eerste plaats door een goed alternatief aan te bieden. Ik ben ervan overtuigd dat er weinig mensen zijn die kost wat kost een stukje dood dier in hun mond willen stoppen, en die willen of eisen dat er dieren gedood worden voor hun voedsel (vaak hoor je iets zeggen als: 't is jammer voor die dieren maar 't is nu eenmaal zo). Nee, waar het voor die mensen om draait is om de smaakervaring (inclusief de bite, de bereiding, enzovoort). En de smaakervaring die je krijgt door het eten van een stukje dier, kan je ongetwijfeld in vele gevallen heel sterk benaderen met een plantaardig alternatief, vaak tot op het punt dat het product ononderscheidbaar is van het vlees dat het "vervangt".

Het heeft volgens mij weinig zin om (wanneer je als vegetariër om eender welke reden tegen vleesvervangers bent) die grote massa mensen te proberen wijsmaken dat bvb. lekkere rauwe groenten minstens even lekker en zeker gezonder zijn dan vlees. Of dat ze geen verwerkte producten nodig hebben. Of dat ze verkeerd zijn te denken dat ze vlees moeten vervangen. Dat zijn, denk ik, allemaal een paar stappen te ver. Laat ons beginnen met de mensen de smaakervaring te geven waar ze naar op zoek zijn. Dat wil zeggen investeren in innovatie, onderzoek en ontwikkeling.

En dan zijn er verdere evoluties mogelijk. Op het gebied van het product, kunnen we het optimaliseren naar gezondheids- en milieueffecten. Op het gebied van de persoon, kan zijn of haar smaak ongetwijfeld verder evolueren en kan ie gezonder gaan eten en op de duur misschien geen vleesvervangers meer verlangen.

Vleesvervangers (we kunnen ze ook vleesvergeters noemen) zijn de beste manier om het aantal gedode en industrieel mishandelde dieren zo snel mogelijk te verkleinen of te beëindigen.

Bekijk zeker eens deze video met Mark Bittman, een van de meest invloedrijke hedendaagse schrijvers over voeding.



Ik herhaal even Bittmans woorden op het einde van deze video.

We kill nearly 8 billion chickens a year. Most of them are pumped full of antibiotics and raised in crowded, even torturous conditions. Whether we believe these chickens have souls or not, they have lives, they exist. And every time we kill one, a life is lost. Any time you can find an application where you're not using the chicken, you made some progress. Some people would say "well just eat vegetables instead", and I'm fine with that. But some people want the chew, the experience, the flavor (...) And substitutes are really a step in the right direction.

Zie ook Bittmans column hierover en mijn eerdere post over vleesvervangers.