woensdag 8 juni 2011

Vegetarische verbeelding

Ongeveer iedereen is tegen de wrede behandeling van dieren, en wil dat dieren een "goed" leven hebben. Maar tegelijkertijd doen de meeste mensen goed hun best om niet te moeten zien wat er in de wereld met dieren gebeurt. Vooral dan met de dieren die op ons bord belanden. Wanneer het daarover gaat - over vlees dus - zijn we meesters in het ontwikkelen van excuses, rationaliseren we alle ongemak weg, of kijken we gewoon de andere kant op. Ik kan het weten: ik realiseerde me rond mijn twaalfde dat het meer steek hield om vegetariër te zijn, maar was jammer genoeg een enorme liefhebber van vlees. Tien jaar lang heb ik eindeloos veel excuses gebruikt en ben ik erin geslaagd om mijn biefstuk te blijven eten. Tot ik, rond mijn 22ste, de discipline had om ermee te stoppen. En vanaf dan werd het een tweede natuur om geen vlees - en later ook geen dierlijke producten te eten.

De wereldwijde reactie op de beelden van het slachten van uit Australië geïmporteerde koeien in Indonesië, toont aan dat dierenleed ons niet koud laat. Meestal maar voor heel even, tot de volgende maaltijd. Dan is het weer tijd voor rationaliseren en excuses maken. Ik weet het, ik deed het tien jaar lang.

Maar net zoals ik de cognitieve dissonantie niet kon volhouden, konden ook vele anderen ze niet volhouden. En zullen nog veel meer anderen ze niet volhouden. En zal de mensheid als geheel ze niet volhouden. Het zal nog lang duren, maar ik twijfel er geen moment aan dat we ooit vol onbegrip naar deze tijd zullen terugkijken, en ons zullen afvragen hoe het mogelijk is geweest. Net zoals we dat nu doen over de slavernij of de holocaust. We zullen ons afvragen wat ons in godsnaam bezielde, en waarom het zolang geduurd heeft om tot inzicht te komen. We zullen lachen met de argumenten die zelfs de meest rationele en intelligente geesten gaven om de hedendaagse praktijken goed te praten. We zullen ons verbazen over de filosofische kronkels die gebruikt werden om het doden en eten van dieren te rechtvaardigen.

Om maar even aan te geven dat ik niet de enige gek ben die er zo over denkt: Jeremy Rifkin, niet direct de eerste de beste, schrijft in zijn laatste werk The Empathic Civilization

The extension of empathy to include all living beings is a significant milestone for the human race. While the animal rights movement is still nascent, it is a possbile harbinger of the coming Age of Empathy.

Allemaal utopie, zullen velen denken. Maar waarom eigenlijk? Als we de planeet niet opblazen en hier nog honderden, duizenden, tienduizenden jaren rondlopen, dan kan er vanalles gebeuren. Met onze moraal, met ons hoofd, met ons hart, met wat er op ons bord ligt. Tijd voor meer verbeelding!