maandag 20 december 2010

Open en eerlijk?

Boerenbondvoorzitter Piet Vanthemsche heeft iets geleerd van een reclameman (tijdelijk hier), die het had over hoe de sector moet omgaan met de kritiek op vlees. Piet parafraseert eerst de reclameman:

"Hoe reageer je daar als sector op? Je kan er zoveel mogelijk over zwijgen, in de hoop dat het zal overwaaien. Dat is niet de goede keuze, want als wij zwijgen, zullen anderen in onze plaats spreken – al dan niet via sociale websites zoals Facebook en Twitter. We moeten er dus over spreken, maar hoe? Zijn advies is: “Rechtstaan en spreken, open en eerlijk.”

Piet zegt vervolgens:

"Ik ben het met hem eens. We moeten het debat aangaan vanuit onze sterktes: wij produceren uitstekende, kwaliteitsvolle en veilige producten. Vlees heeft een belangrijke waarde in een evenwichtig dieet.
"

Even kijken. "Vlees heeft een belangrijke waarde in een evenwichtig dieet." Voor mij is die "belangrijk" bijzonder misleidend. Piet is gelukkig al afgestapt van het woordje "noodzakelijk", want hij zag wellicht in dat hij dat niet kon hardmaken. Maar ook "belangrijk" is verkeerd, want belangrijk impliceert nog altijd dat vlees een noodzakelijke rol speelt, en dat je zonder vlees een belangrijk onderdeel in je voeding mist. Dat is natuurlijk niet zo. Vlees is voor mij en voor miljoenen andere vegetariërs, totaal ONbelangrijk in mijn voeding, want helemaal AFwezig. Het woordje "veilig", daar zou ik toch ook wat voorzichtig in zijn. Geen enkel voedingsproduct zal misschien ooit helemaal veilig zijn, maar de risico's die je loopt met het eten van vlees en andere dierlijke producten zijn beduidend hoger dan die van plantaardige producten. Maar ik zwijg over vogel- en varkensgriep, BSE, e.colli, MRSA, salmonella en dergelijke voor Piet me nog es een paniekzaaier noemt. "Kwaliteitsvol" dan. Wat wil dat zeggen? En vergeleken met wat? Een beetje een loze term, als je 't mij vraagt. En "uitstekend"? Als we dat kunnen interpreteren als "lekker", ok. Want dat vlees lekker is (voor de meeste mensen) blijft het beste én eerlijkste argument VOOR vlees. (daarnaast ook: dat het makkelijker is om omnivoor te zijn dan om vegetariër te zijn. Voorlopig nog.)

Dus, als de Boerenbond inderdaad "open en eerlijk" wil communiceren over voeding, dan suggereer ik dat Piet begint met "vlees is belangrijk" (of, godbetert, "noodzakelijk") te vervangen door "vlees bevat een aantal waardevolle voedingsstoffen." Daar kan ik mee leven. Nog opener en eerlijker zou zijn om daaraan toe te voegen dat de mate waarin Westerlingen dierlijke producten consumeren, gemiddeld ongezond is. Maar ok, zoveel gaan we niet van hen verwachten, laat ons realistisch blijven.

Even naar binnen kijken: zijn organisaties als EVA zelf eerlijk en correct? Wij doen alvast ons uiterste best. Uiteraard hebben we duidelijke doelstellingen, en is het onze bedoeling om de consumptie van dierlijke producten significant te verlagen. Maar, in tegenstelling tot organisaties als de Boerenbond, hebben we geen economische belangen bij het wel of niet floreren van de vleesmarkt. En we zullen nooit iets zeggen waarvan we weten dat het onwaar is. Ik betrap me er soms op dat we de zaken af en toe onderdrijven: wanneer we meerdere cijfergegevens hebben over de impact van vlees, nemen we soms het minst spectaculaire, om geloofwaardiger over te komen.
Minder of geen vlees eten is een zaak die geen overdrijving nodig heeft. Laat ons daar eerlijk over zijn.