donderdag 30 juli 2009

Rationaliteit

Er zijn verschillende mogelijke indelingen van de diverse redenen waarom mensen ervoor kiezen geen vlees te eten. Een van die mogelijke indelingen is 'rationeel versus emotioneel'. De argumenten of motivaties voor vegetarisme zijn niet altijd eenduidig in een van die twee categorieen in te delen (ik denk dat bijvoorbeeld tegen het doden van dieren zijn zowel een rationeel als een emotioneel argument genoemd kan worden), maar goed. Markant hierbij is ook dat voor- en tegenstanders van vleesconsumptie elkaars argumenten liefst in het emo-hoekje duwen, want dan worden ze gedevalueerd. Rationaliteit en rationele argumenten hebben de bovenhand en zijn, tenminste in deze wereld, het sterkst. Dat neemt natuurlijk niet weg dat binnen de zogezegde rationele argumenten vaak heel wat irrationaliteit te vinden is, en dat er emotionele gronden achter of onder steken.

Als ik beweer dat er heel weinig redelijke, degelijke, écht rationele argumenten tegen vegetarisme en voor vlees eten bestaan, dan zien 'tegenstanders' zo'n statement natuurlijk als een bevestiging van de 'verwaandheid van de vegetariër'. Om na te gaan wie gelijk heeft, moeten we de rationele argumenten goed uitpluizen, en zo'n werk is vandaag moeilijker dan ooit, omdat er, meer dan vroeger, over alles tegenovergestelde dingen gezegd kunnen worden, elkaar tegensprekende onderzoeken werden uitgevoerd, enzovoort. Zoals Oscar Wilde zei: the truth is rarely pure and never simple. Toch geloof ik dat ALS er een grote, maatschappelijk belangrijke kwestie is waar je een zeer stevige case kan voor maken, dat vegetarisme is (en ZEKER vleesvermindering, daar is gewoon niets tegen in te brengen vandaag).

Een mooi overzicht van mogelijke voor en tegenargumenten voor vlees eten, waaruit de armoede van de eerste groep blijkt, vind je op de website Opposing Views, onder de vraag Should we eat meat? Bestudeer gewoon even de titels van de items tegen vegetarisme, die komen van instanties met zeer eerbiedwaardig klinkende namen als The Reason Foundation en The Center for Consumer Freedom. En kijk ook even naar mijn correspondentie met Meat & Meal.

De meeste tegenargumenten zijn zo makkelijk te weerleggen, dat een mens zich op de duur zou afvragen of hij er door een of andere vorm van fundamentalisme blind voor is geworden. Dat mag natuurlijk niet gebeuren. En we hebben de rationaliteit om ons daarvoor te behoeden. Het blijft dus enorm belangrijk om alles zo goed mogelijk af te toetsen aan feiten, studies en onderzoeken. En vooral: om eerlijk te zijn en niet te zien wat je wil zien.

Het grappige is dat - ik herhaal het - de argumenten voor geen of minder vlees eten ZO overtuigend blijken, dat we ze soms moeten 'onderdrijven'. Dit weekend stond ik op een EVA-stand, en op een van de posters die we hadden uitgehangen stond dat 1 kg biefstuk 15.000 liter water vereist. Er kwam een man langs, zelf een vegetariër, die een beetje geïrriteerd deed naar ons: 'als jullie zo gaan overdrijven,' zei hij, 'zal niemand iets van wat jullie zeggen geloven.' Ik legde de brave man uit dat andere onderzoeken het waterverbruik voor een kilogram vlees inschatten op 100.000 liter, en dat we met opzet het lagere cijfer genomen hadden om geloofwaardiger over te komen. Zo zie je maar.

Soit, we blijven voorzichtig, kritisch, bescheiden en liefdevol argumenteren :-)