maandag 30 maart 2009

over duurzame landbouw en de wereldbevolking voeden

Gisteren was ik (als toeschouwer) op een debat over duurzame landbouw in het provinciehuis van West-Vlaanderen. Present waren Dirk Lips (voorzitter VILT, ondervoorzitter Raad voor Dierenwelzijn), Bart Staes (Europees parlementslid voor Groen), Peter Van Bossuyt (Boerenbond) en Dirk Barrez (publicist en auteur van boek en video Koe nummer 80 heeft een probleem).
Het werd een interessant debat. De panelleden werd gevraagd te reageren op een aantal stellingen. Eentje daarvan luidde: het Europese subsidiebeleid leidt tot overproductie, die lokale markten in andere delen van de wereld ontwricht. De (grotendeels gedeelde) mening van de specialisten was verhelderend. Ten eerste zouden er nog nauwelijks overschotten zijn (melkplassen of boterbergen bijvoorbeeld). Ten tweede zijn die Europese landbouwsubsidies niet zo enorm als de meeste mensen wel denken en de anti-subsidielobby ons wil doen geloven. De landbouwsubsidies vormen wel een fiks aandeel in de Europese begroting, maar daarbij moet vermeld worden dat landbouw enkel en alleen op Europees niveau wordt gesubsidieerd (terwijl andere domeinen - ik zeg maar wat: kunst) op verschillende niveau's (gemeentelijk, provinciaal, federaal...) niveau gesubsidieerd worden). Als je de subsidietoelage voor landbouw vergelijkt met het Europese BNP, kom je aan minder dan 1 procent. Bezwaarlijk massaal te noemen dus.

Bart Staes deed goed zijn best om het vleesthema aan te kaarten. Als hij dacht dat de organisatoren het niet ter sprake wilden brengen, was ie verkeerd, want een van de volgende stellingen ging over een vleesloze dag in de week - onze Donderdag Veggiedagcampagne zeg maar. Iedereen was het eens dat zo'n dag een goede zaak was voor het klimaat. Zelfs de Boerenbond-vertegenwoordiger in het panel gaf toe dat - terwijl men dat vroeger nooit had durven zeggen - we vandaag teveel vlees eten. Daarbij voegde hij er wel de eeuwige dooddoener aan toe: dat er in vlees waardevolle voedingsstoffen zitten en dat je deze via vlees veel makkelijker binnenkrijgt dan via een plantaardig voedingspatroon. Sure, maar ten eerste ging het hier niet over een plantaardig voedingspatroon maar over 1 veggiedag per week. Ten tweede krijg je via vlees ook heel wat ongezonde zaken binnen (verzadigde vetten, cholesterol, overvloed aan dierlijke eiwitten...) die je niet in plantaardig voedsel vindt. En ten derde krijg je die nutrienten ook binnen als je 100% vegetarisch of veganistisch eet (met B12 als uitzondering). Ik doe dat toch al zo'n 11 jaar ondertussen.

Dirk Lips bracht tegen minder vlees eten in dat ongeveer 60% van alle landbouwgrond ter wereld enkel gevaloriseerd kan worden via dierlijke productie. Vraag is voor hoeveel procent van de vleesproductie dergelijke gronden instaan. Bovendien zou de grond die nu gevaloriseerd wordt via dierlijke productie maar die wel geschikt is voor de teelt van gewassen, in dat laatste geval méér opbrengen in termen van calorieen of eiwitten, waardoor er wel winst zou zijn. Vermindering van vleesconsumptie zou heel wat landareaal kunnen vrijmaken. Definitieve cijfers en antwoorden zijn over dit onderwerp niet makkelijk te vinden, maar dat we de wereld niet zou kunnen voeden zonder dierlijke productie lijkt me de zaken op zijn kop zetten. Waar Lips misschien wel gelijk in heeft is dat wanneer we op dit moment plotsklaps geen vlees meer zouden hebben, er voedsel te weinig is voor de wereldbevolking. Maar dat is natuurlijk een irrealistisch scenario.