woensdag 14 september 2011

Duurder vlees is in ieders belang

Deze post verscheen eerst als opiniestuk in De Standaard van 13 sept 2011


De mededeling dat de provincie Oost-Vlaanderen voortaan in al haar scholen EVA’s Donderdag Veggiedagcampagne zou invoeren, werd afgelopen donderdag door de Boerenbond niet bepaald enthousiast onthaald. De positieve weerklank die de campagne echter kreeg in de media en bij het brede publiek, toont aan dat het draagvlak voor vleesvermindering de laatste jaren sterk is gegroeid. Nu nog een overheidscampagne die de voordelen van meer plantaardig eten in de verf zet.

Boerenbondvoorzitter Piet Vanthemsche verraste donderdagavond in Terzake vriend en vijand met de mededeling dat de VLAM maandag een campagne zou starten “waarin aangeraden wordt om 100 gram vlees per dag te eten, in plaats van de huidige 150 gram”.

Vandaag is de campagne “Vlees van hier” inderdaad gelanceerd, maar veel meer dan een lofzang over de kwaliteit van lokaal vlees kunnen we er niet in zien. De boodschap over vleesvermindering waar Vanthemsche over sprak, lijkt ergens goed verstopt op een subpagina van de campagnesite. Mensen gaan niet minder vlees eten wanneer ze worden geconfronteerd met alle troeven van dat vlees: “... een stukje vlees brengt belangrijke voedingsstoffen aan (...) Bovendien weet ik dat onze kwekers duurzame inspanningen leveren voor de diervriendelijkheid en het milieu. Ik geniet dus gerust van vlees van hier (...), lezen we onder een campagnebeeld.

Van de sector zelf hoeven we - laat ons eerlijk zijn - niet veel meer te verwachten. Piet Vanthemsche en de Boerenbond durven al toegeven dat de Belg teveel vlees consumeert. Vragen dat ze zichzelf aan banden gaan leggen of de veggiedag actief beginnen te promoten is - zelfs in tijden van crisis onder de groententelers en grote ecologische problemen - hetzelfde als vragen aan de slager om wat minder vlees te verkopen.

De VLAM is echter een zogenaamd Extern Verzelfstandigd Agentschap, en haalt de middelen voor haar campagnes niet alleen bij de producenten, maar ook bij de Vlaamse Overheid. En het is vooral op die laatste dat we nog zitten wachten. Wanneer komt de eerste publieke campagne op de buis die informeert over de voordelen van meer plantaardig eten? Ze lijkt nog niet meteen in zicht: in het Vlaamse Actieplan Voeding en Beweging zit vleesvermindering niet opgenomen als een expliciete doelstelling. En met het financieren van commerciĆ«le boodschappen over de veiligheid van ons vlees zijn we verder van huis dan ooit. Op tv krijgen dergelijke spotjes, naast de financiĆ«le steun, bovendien ook nog eens de vertrouwenwekkende stempel “boodschap van algemeen nut” opgekleefd.

De promotie van een meer plantaardig voedingspatroon mag niet meer te lang op zich laten wachten. Volgens de Voedsel- en Landbouworganisatie van de Verenigde Naties behoort veeteelt wereldwijd tot de top drie oorzaken van elk belangrijk milieuprobleem, van klimaatverandering en ontbossing tot watervervuiling en verlies aan biodiversiteit. Wat gezondheid betreft verhoogt de westerse consumptie van dierlijke producten het risico op hart- en vaatziekten, overgewicht en sommige kankers. Maar het is vooral de groeiende vraag naar dierlijke producten in landen als India en China die verontrustend is. De FAO voorspelt dat tegen 2050 de wereldwijde vraag naar vlees zal verdubbelen. Dat is niet alleen een ramp voor het milieu: de vraag is ook of we negen miljard mensen kunnen voeden als zij allemaal veel vlees willen eten.

Het westen heeft dus een voorbeeldfunctie te spelen, en de consumptie moet hier naar omlaag. Een overheidsbeleid gericht op een transitie naar een meer plantaardige voedingspatroon hoeft trouwens niet te betekenen dat de veeboeren in de steek gelaten worden. Als een overheid kan mogelijk maken dat vlees duurder wordt, dan is dat niet alleen beter voor de volksgezondheid (en dus de staatskas), de dieren en onze planeet, maar ook voor onze landbouwers. En laat “duurder vlees” nu net zo ongeveer het enige punt zijn waarover Boerenbond en vegetarische lobby het eens kunnen geraken...